Nhân tại chỗ hay mua ngoài khi nuôi nhiều loài ong dú

Đi một vòng các nhóm mua bán ong dú sẽ thấy đủ tên gọi: ong muỗi, ong đen, ong dú đất, ong dú vàng, ong dú cánh trắng. Người mới dễ bị cuốn vào ý muốn có thêm loài này loài kia trong vườn. Nhưng chuyện nguồn giống, xét cho kỹ, là chuyện của từng loài một. Tự nhân thì chỉ ra thêm tổ của đúng loài mình đang có; muốn có loài khác thì buộc phải đưa từ ngoài vào, và đó là quyết định cần nghĩ nhiều hơn một lần.

Mỗi loài một nhịp, đừng gộp chung

Các loài ong dú khác nhau về kích cỡ ong thợ, kiểu miệng tổ, cách xếp ổ trứng và bình mật. Có loài xây ổ trứng thành bánh xếp tầng, có loài xếp thành chùm. Có loài đàn đông, có loài đàn nhỏ mà hiền. Vì vậy khi nói nhân tại chỗ hay mua ngoài, trước hết phải hỏi: đang nói về loài nào. Thông tin nhận dạng từng loài có ở mục Các loài ong dú.

Một tổ tách từ đàn mẹ thì mang đúng loài của đàn mẹ. Không có chuyện tách tổ ong đen ra tổ ong vàng, cũng không có chuyện đặt hai loài cạnh nhau rồi chúng lai với nhau thành giống mới. Những lời quảng cáo kiểu "giống lai cho mật nhiều" nên được nghe với sự nghi ngờ.

Khi đang nuôi một loài: tự nhân là chính

Với loài đã có trong vườn và đã sống ổn qua vài mùa, tự tách là đường an toàn nhất. Tổ con quen vùng, biết rõ nguồn gốc, không tốn thêm tiền mua. Việc mua ngoài cùng loài chỉ cần khi muốn đổi dòng, tránh để cả vườn đều xuất phát từ một đàn mẹ duy nhất. Khi đó, tìm người nuôi gần nhà có cùng loài, xin hoặc mua một hai tổ là đủ.

Khi muốn thêm loài mới: câu hỏi phải tự trả lời trước

Nuôi nhiều loài trong một vườn: vài nguyên tắc

• Đặt theo cụm: mỗi loài một khu, đánh mã thùng theo loài để khỏi lẫn.
• Ghi chép riêng: mùa tách, dấu hiệu đầy đàn của mỗi loài khác nhau, đừng áp lịch của loài này cho loài kia.
• Tách riêng: khi nhân đàn, thùng con của loài nào chỉ lấy ổ trứng, mật phấn từ đàn mẹ của chính loài đó.
• Nhìn sức chứa của vườn: nhiều loài không có nghĩa là nhiều mật; nguồn hoa có hạn.

Đưa loài mới về: các bước cho chắc

1. Bắt đầu với rất ít tổ, chỉ đủ để học.
2. Chở vào lúc trời mát, đóng miệng tổ khi ong đã về hết.
3. Đặt tổ, để yên, quan sát ong ra vào trong những ngày đầu.
4. Theo dõi qua một mùa khó của vùng mình rồi mới tính tách.
5. Nếu loài mới không bắt nhịp được, dừng mua thêm, quay về loài đã hợp.

Cách chở và thả chi tiết hơn có ở mục Vận chuyển & thả tổ.

Muốn xem tận mắt trước khi chọn loài

Đọc mô tả loài không bằng một lần đứng trước các thùng ong và nhìn ong ra vào. Tour học thực hành tại trại cho phép xem cách các tổ được nuôi, tách và chăm theo từng mùa. Khi đã chọn được hướng đi, trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng, Tây Ninh có tổ ong dú giống tách từ đàn nuôi trong trại, cùng mật ong dú, hộp quà mật và các món làm từ sáp ong dú như son dưỡng môi.

Câu hỏi thường gặp